www.heratonline.com


سوال کننده :سادات

در مورد تجلیل از سال نو چه روایت وجود دارد آنرا با آدرس مکمل کتاب و صفحه برایم بنویسید. تشکر

مسلمانان در سال دو عید و در هفته یک روز عید «روزه جمعه» را دارند و اسلام عزیز اگر از یک طرف مسلمانان را از مشارکت و همانندی با اعیاد کافران و مشرکان منع فرموده از طرف دیگر بالمقابل روزهایی را برای عید و جشن داری و برخی از بازیهای مشروع، تعیین و مشخص ساخته است طوری که در حدیث ذیل آمده است:
عن انس قدم النبی صلی الله علیه وسلم المدینه و لهم یومان یلعبون فیهما فقال نلعب فی الجاهلیه فیهما فقال رسول الله صلی الله علیه وسلم ان الله قد ابد لک بهما خیراً منهما «یوم الاضحی و یوم الفطر»
ترجمه: از انس روایت است هنگامی که رسول الله صلی الله علیه وسلم به مدینه تشریف فرما شدند مردم مدینه « دو روز داشتند که در آن ها به بازی ها و سرگرمیها می پرداختند، رسول صلی الله علیه وسلم پرسیدند» این ها چه روزهایی هستند که آنها را جشن می گیرند؟ مردم گفتند ما در روزگار جاهلیت در این روزها به بازی می پرداختیم، رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: همانا الله تعالی به جای آنها روزهای بهتر از آن را به شما ارزانی کرده که روز عید قربان و روز عید فطر است
برگزاری عید و تجلیل جشن ها از امور فطری بوده با فطرت و سرشت انسانی سرشته است، انسان ها به صورت عموم دوست دارند که مناسباتی داشته باشند که به وسیله آن ها از گذشته های خویش یاد آور شده مفاخر ملی و دینی و مذهبی خود را به یاد آورند و البته جشن ها و اعیاد ملت های کفری وابسته و مرتبط به قضایای دنیوی چون تشکیل دولت و یا سقوط آن، تعیین زمامدار و تاجگذاری به آن

اقوال فقهاء و علماء در باره تجلیل از نوروز
دانشمندان علوم اسلامی از محدثان و فقها و اهل تفسیر راجع به نوروز و حرمت تعظیم و بزرگداشت عید نوروزی و همه اعیاد مشرکان به صورت خیلی واضح نظریات و افکار خویش را مبتنی به اصول اسلامی اظهار کرده اند که اینک به ذکر برخی از آن ها می پردازیم

اول- علامه شاه ولی الله دهلوی در کتاب پر ارزش «حجه الله البالغه» راجع به فلسفه تبدیلی اعیاد جاهلی می نگارد: تبدیلی آن ها فقط به این خاطر بود که هیچ عیدی بین مردم نبوده مگر اینکه بالا بردن شعایر دینی بوده است و یا موافقت به امام برمذهبی و یا شبیه آن، پس رسول الله صلی الله علیه وسلم احساس خطر کرد که اگر مردم به عادت قبلی خودشان آزاد گذاشته شوند شعایر جاهلیت ارزش پیدا می کند، و یا روش گذشتگان ترویج می یابد، بدین ملحوظ آن دو روز را به دو روز دیگر تبدییل نمود که در این دو روز شعایر آیین حنفیت بالا رفت و همراه با تجمل و آرایشی ذکر الله وجود داشت تا اجتماع مسلمانان تنها برای لهو و لعب نبوده و هیچ اجتماع ایشان خالی از اعلان کلمه الله نباشد

دوم- علامه ملا علی القاری از علما و محدثین حنیفی چنین می نگارد: هرکه در روز نوروز تخمی را برای مجوسیان و آتش پرستان به حیث تحفه یا نوروزی تقدیم کند کافر می شود چرا که مسلمان این کافر را به کفر یا گمراهی اش کمک کرده است، و یا از این لحاظ کافر می گردد که در هدیه دادن از آنان تقلید نموده خود را همانند آن ها ساخته است، نوروزی دادن به مسلمان نیز دارای عین حکم است چرا که میان هردو امر شباهت وجود دارد

سوم - ابو حفص کبیر بخاری می گوید: اگر مردی 50 سال الله تعالی را پرستش نماید سپس تخمی را برای مشرکان و مجوسیان تحفه بدهد و اراده اش تعظیم آن روز باشد بدون شک خودش به الله بزرگ کافر شده و عبادت پنجاه ساله بر باد می شود، و اگر برای مسلمان تحفه داد اراده اش تعظیم نوروز نبوده بلکه بر حسب عادت مردم انجام پذیرفت کافر نمی شود. لازم است که آن را قبل از آن یا بعد از آن به خاطر منتفی ساختن تشبه انجام دهد

چهارم- در مجمع النوازل آمده است که در شرح فقه اکبر از آن نقل شده است: موقع که مجوسیان در روز نوروز گردهم می آیند اگر مسلمانی بگوید: راه و روش و طریقه خوب و پسندیده را بنا نهاده اند کافر میشود چون عملی را که کافران بنا نهاده اند مورد تحسین قرار داده که این تحسین متضمن تقبیح راه و روش طریقه اسلام است

پنجم- در فتاوی صغیری آمده است: مسلمانی در نوروز چیزی را خرید که قبل از آن نمی خرید و هدفش تعظیم و بزرگذاشت نوروز بود کافر می شود، چرا که عید کافران را مورد تعظیم و احترام قرار داده است. و اگر این خریداری به صورت اتفاقی صورت پذیرد و نداند که امروز نوروز است کافر نمی شود و همچنین اگر دانست که امروز نوروز است ولی آنرا به مقصد دیگری چون آمدن مهمان و غیره خریداری نمود کافر نمی شود، شخص در روز نوروز چیزی را به شخص به هدف حرمت گذاشتن روز نوروز به عنوان هدیه و تحفه داد کافر می شود

ششم- در زادالفقیه تلخیص شامی چنین آمده است: تقدیم نمودن هدیه و تحفه به عنوان نوروزی در روز نوروز و مهرگان حرام است. اگر مرادش تعظیم و احترام این روز باشد همان گونه که مشرکان تعظیم می کنند به الله تعالی کافر می شود

هفتم- در التتمه آمده است: شخصی که در روز نوروز چیزی را می خرد که جز او کسی دیگری از مسلمین آن را نمی خرد کافر می شود

هشتم - و این گونه امام احمد بن حنبل و قاضی ابویعلی از حضوریابی در جشن ها و اعیاد مشرکان به شدت منع کرده اند

نهم - امام ابوالحسن آمدی مشهور به «ابن البغدادی» در کتابش »عمده الحاضر و کفایه المسافر» فصلی را بدین نام: «لایجوز شهود اعیاد النصاری و الیهود» گذاشته و در آن از احمد بن حنبل ممنوعیت حضوریابی به جشن های مشرکان را نقل کرده است

دهم - و بدین سان اقوال زیادی از فقها و علماء در مورد حرمت مشارکت با کافران در جشن های شان و بویژه در جشن های یهود و نصاری و مجوس و زردشت وارد است که این رساله گنجایش همه آن را ندارد
کتاب جشنواره نوروز از نظرگاه تاریخ و شریعت، مولف: مولوی محمد اسماعیل لبیب بلخی، صفحات:36، 37، 38، 61، 62، 63 و 64


تهیه پاسخ : فاکولته شرعیات هرات


صفحه نخست | صفحه اسلام | صفحه سوالات