سوال کننده : آریا
سوال: حکم شرعی استمناء چیست؟ و چگونه میتوان آنرا ترک کرد؟
جواب: حکم استمناء (انزال منی با دست) گاهی غریزه جنسی در جوان به جوش می آید و او را وادار می نماید بوسیلة دست منی (آب نطفه) را از بدن خارج کند تا جوش و هیجان فروکش کند و اعصاب آرام شود. اکثر علماء این را حرام می دانند. امام مالک دلیل حرام بودن آن را آیه های 5-7 سوره مومنون می داند که می فرماید: ترجمه: مومنان کسانی هستند که فرج و ناموس خود را محفوظ می دارند. مگر بر همسران و کنیزان خود که خداوند آنها را حلال نموده است و کسانیکه ماورای آنها طلب می کنند بدرستیکه آنان تجاوز کاران اند. نزدیکی به همسر و کنیز گناهی ندارد و کسانیکه ازین حد مشروع تجاوز نمایند ظالم و متجاوز اند. امام مالک می گوید: استمناء جز لذت جویی از همسر و کنیز حلال نیست. پس باید حرام باشد. پیغمبر اکرم (ص) به جوانانی که قدرت ازدواج ندارند صبر و شکیبایی می آموزد و ایشانرا ارشاد می نماید که خدا را بر اعمال خود ناظر بدانند و برای آرام ساختن غریزه جنسی روزه بگیرند و می فرماید:یا معشر الشباب من الستطاع منکم الباءة فلیتزوج فانه اتمض للبصر و تعصن للفرج و من لم یستطع و علیه بالصوم فانه له و جاء. ترجمه: ای جماعت جوان هریک از شما که می تواند نفقه و خرج زن را تأمین نماید باید ازدواج کند چون بهتر چشم و ناموس را محافظت می کند و کسیکه قدرت تامین نفقه را ندارد لازم است روزه بگیرد چون روزه باعث ضعف غریزه و حفظ شخص خواهد بود. حلال و حرام در اسلام صفحات: 213-214 تالیف: استاد یوسف قرضاوی ادامه جواب: استمناء یعنی (جلق) نسبت منافات داشتن آن با روش های اخلاقی که انسان باید آنرا دارا باشد. علماء در حکم آن اختلاف نموده اند. بعضی از علماء آنرا مطلقاً و بدون کدام قید و قیود حرام دانسته اند. بعضی از علماء استمناء را در بعضی حالات حرام و در بعضی حالات واجب می دانند. بعضی از علماء به مکروه بودن آن حکم کرده اند. کسانیکه حکم به حرمت نموده اند مالکی ها، شافعی ها و زیدیه می باشند. و دلیل شان در تحریم امر خداوند(ج) به حفظ فروج در تمام حالات می باشد مگر نسبت به زن و کنیز خود انسان – و کسیکه ازین دوحالت تجاوز کند و به استمناء متوصل شود از تجاوز کننده گان حلال خداوندی است. کسانیکه در بعضی حالات تحریم و در بعضی حالات واجب گفته اند احناف اند، آنان استدلال می کنند وقتیکه شخص خوف وقوع در زنا را داشته باشد استمناء بروی واجب می گردد. به اساس استدلال به قاعدة ارتکاب «آسانترین یکی از دو ضرر». احناف اضافه می کنند در صورتیکه استمناء بخاطر جلب شهوت و تحریک آن باشد حرام است. و در صورتیکه شخص مغلوب شهوت باشد و زن و کنیزی هم نداشته باشد از استمناء به قصد تسکین استفاده کند باکی ندارد. حنابله می گویند: استمناء حرام است مگر زمانیکه بخاطر ترس از وقوع در زنا و یا ترس از صحت خود استمناء کند و در حالیکه زن و یا کنیزی نداشته باشد و قدرت ازدواج هم برایش میسر نباشد، درین صورت جرمی برآن شخص نمی باشد یعنی استمناء جواز دارد. ابن حزم: استمناء را مکروه می داند و گناهی به آن تصور نمی کند. خلاصه بحث: استمناء یک مسئله اختلافی است که از یک قول امام احمد حنبل و ابن عباس و حسن و بعضی بزرگان تابعین اباحت آنرا ثابت می کنند و چنانچه امام اعظم(رح) در حالت خوف وقوع در زنا استمناء را واجب و یا مباح می دانند و از کسانیکه استمناء را مکروه شمرده اند ابن عمر و عطاء می باشد. حسن می گوید: که در مغازی عمل استمناء را انجام می دادند. مجاهد می گوید: گذشتگان به خاطر عفت و پاکدامنی و بخاطر جلوگیری از وقوع در زنا جوانان خود را به استمناء امر می کردند و حکم زن هم مثل حکم مرد می باشد. والله اعلم فقه السنه، تالیف سیدسابق، جلد دوم، صفحه 390. جزء دوم سوال: در قسمت ترک استمناء تصمیم قطعی و جدیت کامل به ترک آن. تغییر حالت در وقتی که علاقه به استمناء پیدا میشود مثلاً اگر در خانه است بیرون شود و یا خود را مصروف کاری نماید. روزه گرفتن هم اثر قوی به ترک استمناء دارد. مساله دیگر که به ترک این کار کمک می کند که آن را حلال نداند و یک حلال اضطراری و آن هم در وقت ضرورت شدید احساس کند و از خدا پناه بخواهد و خدا را در همه حال حاضر و ناظر بداند و از او تعالی بخواهد که او را از این مشکل خطرناک نجات دهد. ازدواج در صورت امکان میتواند بهترین چاره ترک استمناء باشد. یعنی بطور فشرده چیزی که به ترک استمناء کمک می کند: 1- ترس از خدا 2- روی اضرار پیش از حدا آن فکر کردن 3- روزه گرفتن 4- از همه مهم تر در صورت ممکن بودن ازدواج شرعی کردن. البته اين فتاوي راه اصلي اشباع غريزه نبايد تلقي شود بلكه در حد ضرورت بخاطر واقع نشدن به فحشاء و مشكلت بزرگتر ميشود از آن استفاده كرد اما بايد براي اشباع غريزه دنبال راه اصلي آن يعني ازدواج شرعي بود. تهیه پاسخ : فاکولته شرعیات هرات